Netfangið er: lugan@eyjan.is
Fullt nafn, starfsheiti, netfang og símanúmer höfundar verður að fylgja.
Ef mynd af höfundi fylgir, verður hún að vera 120 x 120 pixlar að stærð, sbr:
Ekki veit ég hvað hún Sigríður í Brattholti myndi segja ef hún frétti inn á annað tilverustig að verið sé að selja íslenskar orkulindir. Með harðfylgi sínu tókst henni að koma í veg fyrir að Gullfoss yrði eign útlendinga. Hún gerði þetta bæði vegna ástar sinnar á þessum glæsilega fossi sem verið hefur ein helsta landkynning okkar um langan aldur og líka til að forða því að útlendingar færu að kaupa hér upp hugsanlega virkjunarstaði. Þetta var kjarkmikil kona.
Suma Íslendinga langar nú mjög til að fá erlent fjármagn inn í landið. Það má vel vera að það gæti verið heppilegt. En orkulindir okkar eru mikilvæg eign fyrir þjóð sem þarf á öllu sínu að halda til að geta verið frjáls í eigin landi. Það ber því að hafa allan vara á þegar hugsað er til þess að leigja eða selja orkulindir, svo sem jarðhita. Kannski eigum við einhvers staðar ígildi Sigríðar í Brattholti. Sé svo ætti hún að skoða vel hvað fram fer núna og á næstu árum í þessum efnum.
Hvers vegna halda allflestir útvegsmenn, sjálfstæðismenn og flestir ef ekki allir framsóknarmenn, að ef einhverju verði breytt í sambandi við kvótakerfið, þá verði fjöldauppsagnir og flest sjávarútvegsfyrirtæki fari á hausinn? Með þessu er þetta ágæta fólk að segja að með því að stokka upp úr sér gengið kvótakerfi þá munu bara öll frystihús og öll útgerð stoppa og fara á hausinn í framhaldinu.
Kvótakerfið sem slíkt skapar ekki verðmætið ; það gerir fiskurinn þegar hann hefur verið veiddur og unninn. Við hljótum að halda áfram að veiða fisk þó að kvótakerfið verði stokkað upp. Fólkið á Suðureyri mun halda vinnunni alveg eins og annað fólk í öðrum sjávarbyggðunum. Annað er bara fjarstæða.
Stóra vandamálið er að þessi auðlind er takmörkuð og það mun ekki verða sátt um hana nema stokka kerfið upp eins og segir í lögunum um stjórn fiskveiða:
Nytjastofnar á Íslandsmiðum eru sameign íslensku þjóðarinnar. Markmið laga þessara er að stuðla að verndun og hagkvæmri nýtingu þeirra og tryggja með því trausta atvinnu og byggð í landinu. Úthlutun veiðiheimilda samkvæmt lögum þessum myndar ekki eignarrétt eða óafturkallanlegt forræði einstakra aðila yfir veiðiheimildum.
Þessi grein segir nú allt sem segja þarf. Ekkert af þessu sem þarna stendur hefur staðist. Hvar er hin trausta atvinna? Ég veit ekki betur en að á einni nóttu geti heilt sjávarþorp orðið atvinnulaust útaf þessu kerfi og eignir fólksins orðið verðlausar, alls staðar hefur orðið mikill byggðaröskun vegna þessara laga og svo síðast en ekki síst hefur verndun engu skilað nema minnkandi fiskistofnum!
Sá áróður sem L.Í.Ú er að predika er sá að ef innköllun aflaheimilda á sér stað fari öll sjávarútvegsfyrirtæki á hausinn og forstjóri Vinnslustöðvarinar í Vestmannaeyjum hefur gengið svo langt að segja að það taki 6,5 ár fyrir hans fyrirtæki og sex önnur að fara á hausinn ef farið verði í þessa fyringarleið. Það er verið að tala um að innkalla veiðiheimildinar á 20 árum, 5% á ári; ef Vinnslustöðin og önnur sjávarútvegsfélög þola ekki 5 % fyrningu þá hljóta þau að vera mjög illa stödd og frekar illa rekin.
Við vitum að þessi fyrirtæki hafa verið að kaupa upp kvóta (veiðiheimildir) fyrir ofurverð og er það aðalástæðan fyrir því að svona er komið fyrir stórum hluta sjávarútvegsfyrirtækja að þau séu yfirskuldsett. Tökum hvernig þessir aðilar höguðu sér þeir grenjuðu yfir of sterkri krónu því þá fengu þeir ekki nógu margar krónur fyrir afurðinar en á sama tíma tóku þeir ódýr erlend lán til að kaupa upp aflaheimildir á uppsprengdu verði og veðjuðu þá á að krónan myndi frekar styrkjast heldur en veikjast!.
Annar stór misskilningur er í gangi að með þessari fyrningu hverfi 5% af fisknum á ári og hann verði ekki veiddur meir þannig að eftir 20 ár verði enginn fiskur veiddur á Íslandsmiðum. Þetta er svo mikið bull hvernig þetta sett upp. Er það ekki fiskurinn sem skapar gjaldeyristekjurnar ekki kvótinn. Aflaverðmætið fæst með sölu á fiskinum ekki með kvótanum og sjálfsögðu verður veiddur fiskur áfram. Eina sem breyttist að útgerðin þarf að borga hóflegt gjald fyrir. Ef útgerðin ræður ekki við að borga hóflega leigu fyrir aflaheimildirnar þá er hún mjög illa stödd fyrir og þá hljóta að koma nýir aðilar sem geta veitt fiskinn og unnið hann og borgað fyrir nýtinguna á auðlindinni, en ég tel þetta bara vera áróður hjá LÍÚ. Alla vega hefur mörgu útgerðarmönnum fundist allt í lagi að leigja þær aflaheimildir sem þeir hafa fengið úthlutað á okurverði sem þeir hafa verðlagt einhliða sjálfir.
Sigurgeiri Brynjari forstjóra Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum hefur fundist allt í lagi að leigja frá sér aflaheimildir á okurverði þegar aðrir en hann á að leigja þær. En sannleikurinn er sá að forsenda þessa kerfis sem nú er í gildi er sú að halda uppi háu leiguverði á aflaheimildum til þess að hækka verðið á varanlegum nýtingarétti til þess að sína betri rekstrarafkomu með þessari fyringarleið verður þetta allt upp á borðinu og þeir sem ætla í útgerð fara í útgerð til þess að veiða fisk og selja hann, ekki til þess að braska með veiðiheimildir( nýtingarrétt á auðlindinni) sín á milli eins og hefur verið í núverandi kerfi.
Útvegsmenn geta sjálfum sér um kennt að hafa keypt sér nýtingarrétt af þessum veiðiheimildum svona dýrt. Þeir voru bara gambla með auðlindina. Vissulega eru til góðar og vel reknar útgerðir sem hafa hagnast á því að veiða og vinna fisk og þær munu lifa góðu lífi áfram, en flestar þær hafa hagnast á því að verðmæti nýtingaréttsins hefur alltaf hækkað og í raun og veru hefur arðsemin komið frá hækkandi kvótaverði heldur en af veiðum og vinnslu á fiski og oft hafði aðgangur þeirra að lánastofnunum mikið að segja. Það er auðvita alrangt því eins og ég sagði hér að ofan að lokum er það fiskurinn sem gefur okkur verðmætið ekki aflaheimildirnar sem slíkar, þannig að með þessari fyrningu mundum við ná hámarks verðmæti út úr þessari auðlind við sem myndum veiða og vinna fisk myndum borga hóflega leigu til samfélagsins fyrir að fá að nýta þessa auðlind og svo myndum við leita allra leiða til að fá sem allra hæst verð fyrir fiskinn og skapa þannig hámarksarðsemi út úr auðlindinni en ekki vera með einhver fölsk verðmæti í formi kvóta eins og staðan er í dag.
Þessi áróður um að byggðir leggist í eyði þó að kvótinn verði innkallaður er bara vitleysa. Hvers vegna ætti fólkið í Grímsey, í Ísafjarðarbæ eða Grindavík að missa vinnuna? Ef þessi fyrirtæki sem eru í veiðum og vinnslu þar í dag geta ekki borgað hæfilegt gjald fyrir afnotin þá koma bara önnur fyrirtæki sem geta það og þannig hefur það alltaf verið, þannig ég hef enga áhyggjur af þessum byggðum. En við ættum að hafa áhyggjur af þessum byggðum eins og kerfið er uppbyggt í dag, því núna gætu þeir sem hafa afnotarétt af auðlindinni hætt eða selt sinn afnotarétt í burtu úr þessum byggðalögum og þá væri raunveruleg hætta til staðar í þessum byggðalögum.
Svo að lokum, hverju hefur þessi svokallaða hagræðing skilað okkur? Okkur hefur alltaf verið talið trú um það að uppkaup á aflaheimildum og skilja heilu byggðinar eftir í sárum og þann mannauð í sjávarþorpunum eftir atvinnulaust og eignir þeirra verðlausar, sé vegna þess að skussarnir myndu hverfa og þeir hæfustu myndi sigra og þannig myndum við ná hámarksarðsemi út úr auðlindinni. Hvers vegna eru þá þessi fyrirtæki svona skuldsett? Þetta voru kannski ekki þeir hæfustu? Voru þetta kannski bara þeir sem höfðu bestan aðgang að lánastofnunum og stjórnmálamönnum, var t.d fólkið á Bíldudal og sá mannauður sem bjó þar kannski eftir allt saman betur í stakk búið að veiða og vinna fisk og gera úr honum verðmæti heldur en þeir sem keyptu burt þær veiðiheimildir sem voru þar á sínum tíma? Hver veit, allavega er eitt ljóst að þeir sem eru í sjávarútvegnum í dag skulda þrefalda ársframleiðslu sína; það er nú allur árangurinn af besta “fiskveiðistjórnunarkerfi í heimi”!
Fyrir stuttu varð ég vitni að samtali tveggja manna þar sem þeir ræddu aðild Íslands að Evrópusambandinu. Það þurfti ekki að hlusta lengi til þess að komast að því að þeir voru ekki par hrifnir að þeim félagsskap. Í fyrsta lagi var það alveg pottþétt að þeirra áliti að gróði okkar af þeim klúbbi væri mjög tvísýnn, auk þess sem valdið í Brussel myndi við fyrsta tækifæri hirða af okkur allar auðlindir sem Ísland hefði yfir að ráða. Jafnvel benti annar þessara manna á það að væntanlegur olíugróði okkar af Drekasvæðinu, sem auðvita yrði gríðarlegur, gerði það að verkum að sambandið hleypti okkur uppí til sín á methraða. Líklegast í þeim tilgangi að hirða af okkur allan þann gróða sem þar biði eftir okkur.
Einn augljósan kost sáu þeir félagar þó í því að ganga í sambandið. Hann var sá að upptaka á annarri mynt væri augljós hagur því íslenska krónan væri dauð og við gerðum ekkert annað enn að tapa með því að reyna nota hana áfram. Helst voru þeir á því að einhliða upptaka á annari mynt hvort sem hún héti evra, dollar eða norsk króna væri það sem við ættum að taka til alvarlegrar skoðunnar. Um það hvort þjóðirnar í kring um okkur væru sammála því eða ekki fannst þeim félögum aukaatriði. Aðalatriðið í þeirra huga var hvort hagsmunum okkar væri betur borgið eða ekki. Öðrum kom það bara hreinlega ekkert við hvað við gerðum í þssu efni.
Já þeir voru greinilega með það á hreinu hvert Ísland ætti að stefna í framtíðinni og í samskiptum sínum við aðrar þjóðir. Í þeirra hugarheimi var ekki að finna orð eins og samvinna eða vinsamleg viðskipti við þjóðirnar í kring um okkur. Þar var einungis um að ræða kalt hagsmunamat á því hvort Ísland hefði fjárhagslegan ávinning af því að blanda geði við aðrar þjóðir.
Þetta samtal sem ég varð vitni af þarna var í raun engin nýlunda og ekkert sem maður hafði ekki heyrt oft áður. Og það var heldur ekkert nýtt fyrir mig að finna hjá mér sterka löngun til þess að blanda mér í samræður eins og þessar og koma með aðra sýn á málin. En af gamalli reynslu hélt ég aftur af mér. Ég vissi sem var að þegar menn eru haldnir þessum græðgishugsunum sem mér sýnist flestir landar mínir vera haldnir, þá verður því ekki breitt í einu vetfangi. Hinsvegar var þetta samtal og fleiri á svipuðum nótum til þess að ég fór í heimspekilegar vangaveltur um Ísland og Evrópusambandið.
Það eru nokkuð mörg ár liðin síðan ég gerðist ákafur talsmaður þess að Ísland yrði fullgildur aðili að Evrópusambandinu. Ástæðan fyrir því að ég komst á þessa eindregnu skoðun var útvarpsþáttur sem ég hlustaði á fyrir einskæra tilviljun. Í þessum þætti sem ekki lét mikið yfir sér var viðtal við fullorðinn mann sem var nýkominn heim eftir að hafa verið erlendis og kynnt sér innviði Evrópusambandsins og tilgangin sem varð til þess að þau voru stofnuð. Eftir að hafa hlustað á þetta samtal þarna forðum þá hef ég oft furðað mig á því hvernig umræðan hefur verið um þessi mál á Íslandi.
Það er eins og flestir Íslendingar séu haldnir þessari óstjórnlegri græðgishugsunum og vissir um að vera í fullum rétti til þess að krafsa til sín það sem hægt er hvað sem hver segir. Jafnvel þótt við sitjum nú sótsvartir í brunarústunum miðjum af völdum græðginnar þá er það fyrsta sem mönnum dettur í hug hvar hægt sé að krafsa til sín meira til að rétta stöðuna. Það er eins og fólk skylji það ekki að við höfum aldrey haft eins mikla þörf fyrir stuðning og vinsamleg samskipti við aðrar þjóðir og einmitt nú. Sá tími er liðin þegar flestir hér á landi stóðu í þeirri trú að við værum svo miklir fjármálasnillingar að aðrir sem sýsluðu með fjármál í löndunum í kring um okkur væru bara aumingar með hor.
Fyrstu hugmyndir að stofnun Evrópusambandsins voru teknar á árunum eftir seinni heimstyrjöld. Þá komu þjóðarleiðtogar þeirra landa saman sem verst höfðu orðið úti í styrjöldinni og það var aðeins einn tilgangur með þeim fundi. Hann var sá, hvernig mætti koma í veg fyrir þann ólýsanlega hrylling og hörmungar sem stríðið hafði leitt af sér. Til þess að einfalda málið voru það þessar spurningar sem voru að velkjast fyrir þeim. Hvernig í ósköpunum mætti koma í veg fyrir það að fólk réðist hvort á annað til þess að drepa það? Hernig mætti koma í veg fyrir að venjulegt fjölskyldufólk væri sprengt í tætlur eða léti lífið sundurkramið undir húsarústum eftir loftárásir? Hvernig mætti koma í veg fyrir að ungum mönnum væri att út í þær skelfilegu aðstæður að hlaupa öskrandi og vitstola af ótta til þess að drepa eða vera drepnir sjálfir? Eins voru þeir með það í huga hvernig mætti útiloka að fámennur hópur gæti sett á laggirnar heilu verksmiðjurnar sem hafði þann tilgang að drepa fólk í stórum stíl svipað og loðnubræðslur sem settar hafa verið upp hér á landi. Hryllingurinn sem milljónir manna upplifðu á þessum tima er vart hægt að lýsa með orðum.
Hefur fólk áttað sig á að það eru einungis sextíu til sjötíu ár síðan stórvirkar jarðýtur voru notaðar bæði í Þýskalandi og Póllandi til þess að ryðja fjallháum hraukum af líkum í fjöldagrafir. Þar var um að ræða blásaklaus börn og fjölskyldufólk á öllum aldri sem ekkert hafði til saka unnið nema að vera af röngu þjóðerni. Vitfirringin og brjálæðið var svo mikil að hundruðir venjulegs fólks störfuðu við að koma sem flestum í gröfina á sem skemstum tíma. Það eru þessir atburðir sem mér finnst vera mikilvægastir í stofnun Evrópusambandsins. Og það eru þessir atburðir sem ég hef stundum í huga þegar ég hlusta á samræður fóks hér á landi kosti eða galla þess að Ísland gerist fullgildur aðili að sambandinu. Þið verðið að fyrirgefa að stundum hef ég fengið óbragð munnin þegar ég hef heyrt þessar umræður og hver og einn hefur tönnglast á sömu rullunni um hvort Ísland hefði fjárhagslegan ávinning af því að vera innan eða utan Evrópusambandsins. Ég velti því stundum fyrir mér hvort fólk sé svona heimskt eða gjörsamlega blindað af græðgi að engin skynsemi sé til staðar.
Umræðurnar um aðild Íslands að Evrópusambandinu hafa einkennst af óþolandi skotgrafahernaði þar sem menn hafa skipst á upphrópunum sem stundum hafa enga stoð í raunveruleikanum. Gott dæmi um þetta er þegar einn af forsvarsmönnum LÍU spurði þeirrar spurningar hvort menn vildu virkilega sautján prósent atvinnuleysi á Íslandi. Við vitum öll hvar sá klúbbur stendur þegar umræður af þessu tagi ber á góma. Og við vitum líka að þessar tölur standast enganvegin þegar nánar er skoðað. Sem dæmi þá er atvinnuleysi í Damörku tvö til þrjú prósent og samt er það land búið að vera í sambandinu í kring um tíu ár. Eins er með önnur lönd innan sambandsins þar eru tölur um atvinnuleysi eins misjafnar og löndin eru mörg en það kemur LÍU mönnum ekki við þeir eru að gæta hagsmuna eins og það er kallað. Og þegar menn eru að gæta hagsmuna þá víla þeir ekki fyrir sér að ljúga frami fyrir alþjóð í þeyrri von að einhverjir vitleysingar meðtaki það sem heilagan sannleik.
Og fyrst að mér datt allt í einu LÍÚ í hug þá get ég ekki annað enn minnst á það að þeim tókst með hjálp ákveðinna stjórnmálamanna að sölsa undir sig öllum sjávarauðlindum Íslands sem er einhver versti glæpur Íslandssögunnar. Eða getið þið sem þessar línur lesið bent mér á eitthvert land innan Evrópusambandsins sem hefur orðið fyrir öðrum eins drullusokkshætti við það að ganga þar inn. Ekki nóg með það þá er líklegast búið að veðsetja Íslenskan sjávarútveg upp í rjáfur og það kæmi ekki á óvart þótt Íslenskur almenningur þyrfti svo að borga brúsann þegar upp verður staðið. Hafiði þetta í huga næst þegar þið sjáið forssvarsmenn LÍÚ bulla um að Evrópusambandið hirði af okkur allar sjávarauðlindir. Eins mætti líka hafa það í huga að Íslensk sjávarútvegsfyrirtæki kaupa sig inn í erlendar útgerðir og fiska þar grimmt úr sameiginlegum kvótum Evrópusambandsins. Þetta finnst þessum tákngervingum græðginar vera hið besta mál um leið og þeir vara við að hinir vondu útlendingar komi nálægt Íslenskum sjávarútvegi. Þetta kallast sérhagsmunagæsla þar sem aðilar málsins hika ekki við að beita fyrir sig lygaþvætting sem þeir jafnvel sjálfir vita að er ekki sannur.
Annað dæmi dettur mér í hug í sambandi við þennan skotgrafahernað sem ég minntist á og lýsir vel þessari takmarkalausu græðgi. Það var á dögunum sem íslenskir trukkabílstjórar gerðu uppreisn vegna kjara sinna og ég ætla ekki að mótmæla því að sumt af því átti við rök að styðjast. Eitt þeirra mála sem þar voru til umræðu var hvíldartími ökumanna á stórum flutningabílum og það óréttlæti sem mönnum fannst þeir vera beittir með þeim lögum. Ég man að eitt sinn var ég staddur meðal nokkurra manna úr þessum hópi og umræðuefnið var auðvitað þessi ólög sem þeim fannst að þeir þyrftu að beygja sig undir. Einn í þessum hópi var maður sem átti stóran vöruflutningabíl og var búin að gera slíkan bíl út lengi. Hann fór mikinn í þessum umræðum og lét þung orð falla um þessi fjandans ólög sem væri verið að þröngva upp á íslenska flutningabílstjóra. Til að leggja áherslu á orð sín barði hann bylmingshögg í kaffiborðið og hvessti á okkur augun um leið og hann sagði. „Hugsið ykkur ef maður mætir klukkan átta að morgni og fer að lesta bílinn til þess að keyra norður í land. Svo akkurat er maður staddur upp á miðri Holtavörðuheiði þegar þessir fjórir tímar eru liðnir og maður verðu að gjöra svo vel að stoppa næstu fjörutíu og fimm mínúturnar jafnvel þótt maður sé að því komin að því að gera í brækurnar. Maður getur semsagt ekki haldið áfram í tíu mínútur til þess að komast á klósett öðruvísi enn að borga himinháa sekt.“ Í miðjum þessum reiðilestri bílstjórans varpaði ég fram þeyrri spurningu hvort hann hefði einhverja hugmynd um hvað slysatíðni hefði minnkað í Evrópu af völdum þreyttra og vansvefta flutningabílstjóra. Eða hvort hann vissi ekki að þessi lög hefðu verið sett til verndar bílstjórum sem hefðu verið ráðnir hjá flutningafyrirtækjum sem höfðu þrælpínt þá í vinnu. Og þá var að stórum hluta um að ræða vinnuafl frá Austur Evrópu sem veitti litlar varnir gegn miklu vinnuálagi. Við þessari athugasemd hvessti hinn sjálfstæði og nútímalegi Bjartur í Sumarhúsum á mig augum og sagði með miklum þunga. „Hvern fjandan á ég að vera að hlaupa eftir einhverjum lagaboðum sem koma frá heimskum skrifstofublókum í Brussel sem ekkert vita um íslenskar aðstæður.“
Þessi stutta saga lýsir vel þessum skotgrafahernaði sem ég minntist á hér að framan og er í raun gott dæmi þegar um hagsmuni er að ræða þá heyra menn engin rök. Vegna þess einfaldlega að þessi umræddi bílstjóri er hinn mesti sómamaður og væri örugglega fyrstur til að leggja því lið að bæta mannlífið og afstýra slysum af öllu tagi. Það er bara þegar hagsmunum er ógnað þá er eins og öll skynsemi sé látin fjúka og rétt sé að setja undir sig hausinn til þess að berjast fyrir sínu hvað sem það kostar. Og þegar menn eru einu sinni komnir á þá skoðun að aðild að sambandinu sé ógn við hagsmuni þeirra þá virðist vera að hræðsluáróður þeirra sem eru á móti því að við göngum þar inn eigi greiðan aðgang að hlustum þeirra.
Ég velti því stundum fyrir mér þegar ég heyri í gallhörðum andstæðingum ESB aðildar hvort þessi hugsjón um frið milli þjóða sé eitthvað sem þeim komi ekkert við. Er það virkilega svo að flestir sem um þessi mál fjalla finnst þetta atriði vera það lítilmótlegt að það taki því ekki að nefna það. Og þá er ég bæði að tala um þá sem eru með aðild og á móti. Eða er það kannski þannig að flestir sem fjalla um þessi mál hafa enga hugmynd um þetta atriði og hafi þeir einhverntíman heyrt það þá sé það svo ómerkilegt að það taki því ekki að hafa orð á því. Hefur það nokkuð flogið í gegn um huga ykkar sem þessar línur lesið að það sé komið að því að Íslenska þjóðin fari að hugsa öðruvísi en sú stjórnlausa græðgisbrjálæði sem einkennt hefur undanfarin ár. Það séu hugsanlega til önnur verðmæti í lífinu en hin fjárhagslegu.
Nú þegar þessar hugsanir eru að brjótast um í kollinum á mér eru miklir óvissutímar í íslenskum stjórnmálum. Sjálfstæðisflokkurinn að hrökklast frá völdum eftir hátt í tuttugu ára valdasetu með sinni græðgisstefnu sem hefur komið þjóðinni á heljarþröm ef ekki beinlínis í gjaldþrot. En skildu þeir eitthvað hafa lært á því að græðgi og sérhagsmunagæsla sé ekki það sem komi þjóðfélaginu til góða, ég efast um það. Landsfundur flokksins sem halda átti í lok þessa mánaðar, en er nú búið að fresta, mun loga af deilum um hvort við hefðum fjárhagslegan ávinning af því að vera innan eða utan Evrópusambandsins. Ég efast stórlega um að þeir innmúruðu sjálfstæðismenn sem þar munu stíga á stokk hafi það hugmyndaflug að eitthvað sé til annað enn takmarkalaus græðgi.
Vitur maður hefur augun í höfðinu, en heimskinginn gengur í myrkri.
Ríkjandi ástand hér á landi hefur það ekki einkennst svolítið af hugarfarinu „ég um mig frá mér til mín“. Hafa einstaklingarnir ekki verið svolítið uppteknir af að þeir eigi kröfu til þessa og hins? Kannast menn ekki við orðalag eins og „skýlaus krafa hlýtur að vera …..“ ? Við krefjumst, við ætlumst til.
Menn kröfðust frelsis var það ekki, og menn ætluðust til að geta gert hitt og þetta, hvernig fór það?
Fór þjóðin á hausinn vegna þess að menn voru ófrjálsir, skóp það óhamingju okkar að vera synjað um eitthvað ?
Nei.
Því þá allar þessar hörmungar, þetta er ekki okkur að kenna, við ollum þessu ekki. Ég gerði ekkert ! Ja, þú segir það, er það nú alveg rétt.? Hver skoði sig.
Predikarinn segir „ Orð viturra manna sem hlustað er á í ró, eru betri en óp valdhafans meðal heimskingjanna.“ Úr því að þjóðin er komin í þessa stöðu væri þá ekki rétt að staldra aðeins við og gefa gaum að orðum manna sem vilja þjóð sinni vel. Verður ekki að telja það líklegra til árangurs en að gá sífellt eftir því hvaðan vindurinn blæs.
Löggjafinn er búinn að brjála svo alla okkar stjórnskipan, og löggjöf landsins að það getur aldrei orðið til velfarnað. Ég tek því undir það að við þurfum að endurskoða stjórnarskránna og ef nýtt lýðveldi þarf til þá verður svo að vera.
Menn geta ekki haldið áfram út í botnlaust foraðið, því þá munum við enda sem þrælar í eigin landi.
Í fyrra var ég eitt sinn í rökkri að ganga upp Skólavörðuholtið og sá þá skyndilega ljósgeisla á himnum, lagaðan eins og sjálfan frelsarann. Ég varð svolitla stund uppnumin, það hefur jú verið boðuð endurkoma Messíasar. En þegar ég kom upp á holtið varð kýrskýrt að ljósgeislinn stafaði frá friðarsúlu Yoko Ono og átti ekkert skylt við himneska veru. Endurkoma frelsarans yrði heldur varla himinsýn, sennilega myndi hann birtast mitt á meðal okkar manna, rétt eins og hann kom á sínum tíma til að boða fagnaðarerindið.
Mér datt þetta í hug þegar ég var að horfa á myndir frá borgarafundum. Þar sáust ýmsir sem litu helst út fyrir að vera að boða „fagnaðarerindi“. Íslendingum er sannarlega með réttu nóg boðið vegna þeirra óvígu erfiðleika sem aðgerðir og ákvarðanir manna í viðskiptalífi hafa kallað yfir þjóðina. En vonandi leiðir það ekki til þess að „Messíasarkomplex“ grípi um sig, það væri ekki til góðs. Vissulega kunna sumir að búa yfir lausnum sem með öðru hjálpa okkur úr vesöldinni. Á raddir fólksins ber því að hlusta. Síðan þarf að meta hvað verða má til gagns og koma því í framkvæmd.
Ég er efasemdamanneskja en eftir að hafa hlustað á ræðu Roberts Wade í Kastljósi á dögunum tók ég að óttast að fátt nema yfirnáttúrulegt afl geti bjargað okkur út úr myrkviði skulda og hörmunga. Í það minnsta ef umræddur Wade reynist sannspár. Enn hef ég ekki heyrt neitt það í umhverfinu sem bendir til guðlegs innblásturs. Mér sýnist því að við þurfum að treysta áfram á löglega kosna fulltrúa okkar, þótt þeir hafi ekki látið í ljós að þeir hefðu neinar töfralausnir. Og svo náttúrlega Alþjóðagjaldeyrissjóðinn.
Og ef það verða kosningar þá verður það sama upp á teningnum. Jafnvel þótt nýtt fólk kæmi í brúna þá eru því sömu takmörk sett og öðru fólki. Hin jákvæða breyting gæti orðið sú að nýir stjórnendur væru ferskari og ótengdari fyrri atburðum. Aftur á móti tæki það nýtt fólk nokkurn tíma að setja sig inn í málin.
Núverandi stjórnendur okkar eru orðnir þreytulegir í bragði enda mikill mótbyr. Mér sýnist þó að þetta fólk sé almennt að reyna að vinna vinnuna sína eins og það getur. En þetta er erfitt. Vonandi tekst stjórnvöldum, þessum eða öðrum, að uppræta spillingu. Og finna leiðir sem eru færar, þótt kjark og úthald þurfi til að fara þær. Ég vonast ekki eftir guðlegum innblæstri hjá þeim sem stjórna vegferðinni sem við blasir, heldur óbrenglaðri skynsemi, heiðarleika, þrautseigju og mannkærleika.