Þínar fréttir, þín skoðun

Jólasýning Þjóðleikhússins

Höfundur: Tryggvi Gíslason - Fyrrverandi skólameistari Menntaskólans á Akureyri
Flokkur: Óflokkað  

Enginn íslenskur rithöfundur á síðustu öld stenst samjöfnun við Halldór Laxness. Þekking hans og innsæi, dirfska, orðvísi og víð veraldarsýn tekur öðru fram. Hann var skáld minnar kynslóðar, en virðist síður höfða til ungu kynslóðarinnar, a.m.k. ekki þess hluta hennar sem alinn er upp við sýndarveruleika bandarískra kvikmynda. Ef til vill væri ástæða til þess að kynna ungu kynslóðinni enn frekar heim Halldórs Laxness til þess auka henni gagnrýni og opna henni víðari sýn. Ein leiðin til þess er að flytja verk hans á leiksviði eins og Þjóðleikhúsið hefur gert áratugum saman, síðast með eftirminnilegri uppfærslu á Íslandsklukkunni, sérstæðri sýningu á Gerplu og nú með áhrifamikilli sýningu á sögu Ólafs Kárasonar.

Það er ekki vandalaust að koma mikilfenglegum fjórleik Halldórs Laxness um skáldið Ólaf Kárason til skila í einni leiksýningu. Þetta mikla verk fjallar um lífið og ástina, um manninn og guð, um kúgun, svik og ánauð og um vonina, fegurðina og kærleikann og hinn breyska og vanmáttuga einstakling og baráttu hans fyrir réttlæti og góðvild. Aðalpersónan, Ólafur Kárason – skáldið sem ber heiminn á herðum sér – hefur sterka skírskotun til Krists, ljóss heimsins, mannssonarins sem ber allar syndir heimsins og á móður en engan föður – nema föðurinn á himnum.

Kjartani Ragnarssyni hefur ásamt leikurum, leikmyndasmiðum, ljósa- og búningahönnuðum og öðru hæfu starfsfólki sínu tekist að gera sýningu þar sem orðlist Halldórs Laxness nýtur sín og kjarni fjórleiksins kemur fram, vanmáttug barátta mannsins fyrir réttlæti og jöfnuði, þráin eftir ást og leitin að guði. Með þessari sýningu hefur Kjartan Ragnarsson enn einu sinni sýnt listræna hæfni sína og sýning hans ber vitni um að við eigum góða leikara og Þjóðleikhúsið hefur enn einu sinni gegnt því meginhlutverki sínu sem musteri íslenskrar tungu að sinna íslenskum skáldskap og íslenskum leikverkum. Vonandi verður þessi sýning til þess að opna augu ungu kynslóðarinnar fyrir mikilfengleik íslenskra bókmennta – og þá ekki sýst mikilverðu hlutverki Halldórs Laxness sem rithöfundar.

TILRAUNIN UM ÍSLAND

Höfundur: Jón Baldvin Hannibalsson - starfaði í ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokknum 1991 - ´95
Flokkur: Atvinnumál, Efnahagsmál, Fjármál, Heilbrigðismál, Óflokkað, Samfélagið, Sjávarútvegsmál, Stjórnmál, Utanríkismál, Viðskipti  

Í grein sinni „Rányrkjubú“ (TMM, 3, 2011), þar sem hann leitar skýringa á HRUNINU, setur Stefán Jón Hafstein spurningarmerki aftan við kenninguna um, að íslenska hrunið hafi stafað af tilraun í anda nýfrjálshyggju í aðdraganda hrunsins.

Rök Stefáns Jóns eru þau, að í stjórnartíð Davíðs Oddssonar og Geirs H. Haarde hafi ríkisbáknið þanist út, ríkisstofnunum og ríkisstarfsmönnum hafi fjölgað, skattar sem hlutfall af VLF hafi hækkað (að vísu bara á hina efnaminni), og í stað aukinnar samkeppni hafi einokun eða fákeppni fest sig í sessi.

Allt sé þetta í blóra við kenningar nýfrjálshyggjunnar um að draga eigi úr ríkisumsvifum og að leita eigi markaðslausna á sem flestum sviðum. Skv. kenningunni eigi því að lækka skatta, einkavæða, aflétta reglugerðafári og draga úr eftirliti ríkisins með efnahagsstarfseminni. Þar að auki hafi Davíð, Geir & co. láðst að einkavæða skólana og heilbrigðiskerfið. Þar með rísi þeir varla undir nafni sem lærisveinar Hayeks, Freedmans eða annarra trúboða nýfrjálshyggjunnar.

Með þessum sömu rökum verður Stefán Jón að svifta æðstu presta nýfrjálshyggjunnar kjóli og kalli, þ.á.m. bæði Reagan og Bush jr., svo ekki sé minnst á minni spámenn, eins og fjöldamorðingjana í Chile, Argentínu og víðar, þar sem þjóðfélagstilraunir af þessu tagi hafa verið reyndar.

En nýfrjálshyggja er ekki um ráðdeild í ríkisrekstri. Hún er um að einkavæða auðlindir þjóða og almannagæði, lækka skatta á fyrirtæki ogauðkýfinga og að girða fyrir afskipti ríkisins af efnahagslífi og fjármálamörkuðum. Reagan boðaði endalok „big government“ og lækkun skatta. Hann lækkaði skatta á hina ríku en stórjók ríkisútgjöld og þrefaldaði skuldir ríkisins. Bush jr. bætti um betur: Hann lækkaði enn skatta á hina ofurríku (1% þjóðarinnar), afnam erfðafjárskatt, þandi út ríkisbáknið (Homeland Security), meira en nokkur forseti fyrr eða síðar í sögu Bandaríkjanna, háði tvær styrjaldir út á krít og sjöfaldaði skuldir ríkisins miðað við viðskilnað Reagans. Sameiginlega skildu þessir nýfrjálshyggjupostular eftir sig fjórtán trilljón dollara skuld handa Obama að kljást við.

Þannig endaði amríska frjálshyggjutilraunin, rétt eins og sú íslenska, með landsmetum í útþenslu ríkisbáknsins og skuldasöfnun – og heimshagkerfi sem er að hruni komið. Heita má, að allur fjármálageiri „ríku“ þjóðanna sé kominn upp á náð og miskunn ríkisins. Þetta er að vísu þjóðnýting inn um bakdyrnar. Það er verið að þjóðnýta skuldirnar, efir að búið er að stinga ofsagróða góðærisins að stórum hluta undan skatti. Allt hljómar þetta býsna kunnuglega fyrir Íslendinga.

Á þeim 30 árum sem nýfrjálshyggjan hefur tröllriðið heiminum, hefur fjármálageirinn vaxið í að vera a.m.k. 10 sinnum stærri en samanlögð raunframleiðsla heimsins. Þetta er svipaður vöxtur og á íslenska bankakerfinu á sex árum fram að hruni. Þessi ofvöxtur hefur ekki síst nærst á einkavæðingu auðlinda og almannagæða um allan heim. Skattfríðindi hinna ofurríku og skattsvik í stórum stíl skýra að hluta að hækkandi skattar á almenning fara í vaxandi mæli í að greiða afborganir og vexti af skuldum ríkja við fjármagnseigendur – hina ofurríku. Að lokum gera fjármagnseigendur aðallega út á ríkissjóði.

„Starve the beast“ – sveltum skrímslið – var vígorð hins illskeytta öfgahægrimanns, Cheneys varaforseta, sem var eins konar Rasputin í hinu hvíta húsi Bush áranna. Skrímslið í hans huga var ríkið. Herstjórnarlistin er í því fólgin, að með því að þenja út ríkisútgjöld en neita að hækka skatta í stjórnartíð sinni, muni repúblikanar neyða demókrata til að taka á sig óvinsældirnar af því að hækka skatta og skera niður þjónustu við unga, aldna og sjúka. Þar með verði þeir skammlífir á valdastóli. Ætli Steingrímur J. Sigfússon kannist ekki við þetta, að fenginni reynslu?

Hvernig kemur þá nýfrjálshyggjutilraunin með Ísland út í alþjóðlegum samanburði? Þeir einkavæddu sjávarauðlindina í trássi við lögin (það er ámóta afrek og, ef Norðmenn hefðu afhent fáeinum auðkýfingum olíu- og gasgróðann). Þeir höfðu á stefnuskránni að gera Ísland að „alþjóðlegri fjármálamiðstöð“ (les: skattsvikaútnára), settu heimsmet í ofvexti bankakerfisins (10-földun á sex árum, sem tók 30 ár á heimsvísu) og skildu eftir sig þvílíkar skuldaklifjar á almenning, að Bush jr. lítur út næstum því eins og ráðdeildarsamur forstandsmaður í samanburði. Þetta er ekki lítill árangur á skömmum tíma. Þeir reyndu að einkavæða orkuna og hugsa gott til glóðarinnar með vatnið. En þeir féllu á tíma. Þeir voru að vísu búnir að ræna Orkuveitu Reykjavíkur innan frá, eins og bankana, en voru of seinir með Landsvirkjun.

Hvað með það, þótt þeir hafi fjölgað „gæðingum á ríkisjötunni“? Eimreiðardrengirnir – sem yfirtóku Sjálfstæðisflokkinn í nafni nýfrjálshyggjunnar – eru jú allir með tölu ríkisstarfsmenn. Satt er það, að þeir náðu ekki að einkavæða skóla og sjúkrahús. Það var bara ekki efst á forgangslistanum, enda tæplega nógu mikið upp úr því að hafa, í samanburði við forgangsgóssið. Það bíður því bara betri tíma. Er þetta vinstralið ekki bráðum búið að vinna sér til óhelgi með öllum þessum niðurskurði og skattahækkunum? Bíðið þið bara.

Að vera eða vera ekki? – Það er spurningin

Höfundur: Bryndís Schram - Var skólasystir Styrmis Gunnarssonar frá tíu ára aldri og í MR.
Flokkur: Óflokkað  

Í nýlegum vikupistli í helgarblaði Morgnublaðsins ber Styrmir Gunnarsson, fyrrverandi ritstjóri Mbl., það af sér, að hann sé einangrunarsinni, þrátt fyrir harða andstöðu gegn aðild Íslands að Evrópusambandinu. Styrmir tekur það fram, að hann hafi fengið innblástur að greininni úr bréfaskiptum okkar.

Eftirfarandi grein er svar mitt til Styrmis, en Morgunblaðið baðst undan því að birta hana. – BS

Opið bréf til Styrmis frá skólasystur:

Að vera eða vera ekki? – Það er spurningin

Kæri vinur:

Hégómleg sem ég nú er, gengst ég auðvitað upp við því að hafa – ásamt dóttursonum þínum – ögrað þér til að setja á blað hugmyndir þínar um framtíð þjóðarinnar.

Sumt af því sem þú segir, Styrmir minn, er eins og talað út úr mínu hjarta: Að auka veg og virðingu kennara og uppalenda, að draga úr ójöfnuði í þjóðfélaginu, og að efla beint lýðræði með því að vísa stórum ágreiningsmálum (eins og þú segir, auðlindagjaldi, tekjutengingu í bótakerfi almannatrygginga eða gjaldtöku fyrir heilbrigðisþjónustu) í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Sumar af þessum tillögum þínum falla vel að hugmyndum mínum og allra sannra jafnaðarmanna um manneskjulegt þjóðfélag – aðrar ekki. En fæstar munu þær ná fram fyrir tilstilli flokksins þíns, ef marka má reynsluna. Flokkurinn þinn hefur sýnt og sannað með afdrifaríkum hætti, að hann hefur ekki burði til að veita þjóðinni forystu – og að honum er sérlega ósýnt um stjórn efnahagsmála.

Flokkurinn þinn hefur ráðskast með menntamál þjóðarinnar í tvo áratugi samfellt, án þess að þar votti fyrir frumlegri hugsun um, hvernig efla megi kennaramenntun eða endurskipuleggja skólakerfið til að búa komandi kynslóðir betur undir líf og starf í gerbreyttri veröld.

Undir forystu ykkar sjálfstæðismanna og forræði yfir fjármálaráðuneytinu í tvo áratugi tókst ykkur líka að setja heimsmet í auknum ójöfnuði á örfáum árum. Afleiðingar hrunsins, sem þið berið höfuðábyrgð á – án þess að hafa manndóm til að viðurkenna það – eru m.a. þær að velferðarkerfið, sérstaklega heilbrigðisþjónustan, er að hruni komið.

Yfirvegaðar tilraunir með beint lýðræði kalla á vandaðan undirbúning, þar á meðal breytingar á stjórnarskránni. Um það þýðir lítið að tala við flokkinn þinn, Styrmir minn, sem var á móti beinum kosningum til stjórnlagaþings. Reyndar hefur lögfræðingaklíka flokksins áratugum saman staðið gegn löngu tímabærum breytingum á sjórnarskránni – til dæmis að festa þjóðareign á náttúruauðlindum okkar í stjórnarskrá. Þitt áhugamál – ekki satt?

***

En það er þegar kemur að hinni stóru framtíðarsýn – spurningunni um hvar Ísland eigi að finna sér stað í samfélagi þjóðanna í framtíðinni – sem við virðumst ekki lengur eiga samleið. Satt best að segja kemur það mér á óvart, þegar ég hugsa til þess, hvernig þú brást við öllum hinum stóru málunum hér áður fyrr.

Þú varðst snemma bráðger og studdir bæði inngönguna í NATO og varnarsamninginn vð BNA –  bara barn að aldri. Hvers vegna? Vegna þess að reynslan sýndi og sannaði, að einhliða hlutleysisyfirlýsing væri haldlaus, og að öryggi (sjálfstæði) Íslands væri best borgið með þátttöku í varnabandalagi lýðræðisríkja.

Þú studdir líka aðild okkar að EFTA, af því að þú vissir innst inni, að það væri ekki nóg „að búa að sínu“, heldur yrðum við að hafa aðgang að mörkuðum fyrir okkar útflutning á sömu kjörum og keppinautarnir. Og þú studdir EES-aðild að innri markaði Evrópusambandsins – á sömu forsendum. Flokkurinn þinn gerði það ekki, Styrmir. Hann var á móti EES, meðan hann var í stjórnarandstöðu.

Eftir að flokkurinn þinn hafði stýrt þjóðfélaginu í hrun, var honum með réttu fleygt út úr stjórnarráðinu. Flokkurinn hafði brugðist trausti kjósenda sinna eina ferðina enn. Þjóðin var og er enn í sárum. Við þurftum að leita ásjár AGS, og Alþingi samþykkti í framhaldinu að sækja um aðild að Evrópusambandinu. Í því felst að stíga skrefið til fulls – að breyta aukaaðild í fullgilda aðild – með fullum réttindum og skyldum.

Það kemur svo sem ekki lengur á óvart, að flokkurinn þinn veit ekki, í hvorn fótinn hann á að stíga. Hann þorir ekki að taka afstöðu af ótta við klofning. Hann er á móti í stjórnarandstöðu, af því að hann heldur að það sé til vinsælda fallið.

En hvað með þig, Styrmir? Hvers vegna hefur þú skipt um skoðun? Þú sem hingað til hefur staðfastlega stutt þá grundvallarafstöðu, að Ísland eigi heima í félagsskap lýðræðisþjóða. Hvers vegna er það allt í einu orðið hættulegt sjálfstæði okkar og þjóðerni, að stíga skrefið til fulls?

Hvers vegna ert þú farinn að spila sömu gömlu plötuna og kommarnir og framsóknar/íhaldsmenn allra handa spiluðu á sínum tíma gegn NATO, varnarsamningnum við BNA, EFTA og EES? Þú tókst aldrei undir þann söng þá. Hvað hefur breyst? Þú byrjar eins og þeir á vanmetakenndinni og endar í þjóðrembunni.

Við erum svo fá og smá, segir þú, að við verðum utangátta og áhrifalaus. Þú segir, að aðild að ESB feli í sér framsal fullveldis (sjálfstæðis) í hendur rísandi stórríkis, sem muni gleypa okkur með húð og hári (þetta hljómar eins og slitin plata með Hjörleifi Guttormssyni). Í staðinn boðar þú, að við eigum að „búa að okkar“ og „rækta okkar eigin garð“ – eins og við getum ekki gert það ekki áfram, líkt og aðrar þjóðir gera í Evrópusamstarfinu? Þú verður að bera fram haldbetri rök fyrir sinnaskiptum þínum, því að mótbárur þínar standast ekki gagnrýna skoðun.

Smáþjóðir Evrópu – sem eru í miklum meirihluta innan Evrópusambandsins – sóttust ekki eftir aðild að Evrópusambandinu með það fyrir augum að farga fullveldi sínu. Þvert á móti. Þær gerðu það til þess að tryggja fullveldi sitt í framtíðinni í krafti samstöðunnar og til að styrkja hagsmunagæslu sína í reynd.

Það er misskilningur hjá þér, Styrmir minn, að Evrópusambandið sé miðstýrt risaveldi, þar sem hagsmunum smáþjóða er fórnað að geðþótta stórþjóða. Evrópusambandið er samstarfsvettvangur fullvalda ríkja. (JB segir mér, að það taki til sín rétt rúmlega 1% af þjóðartekjum aðildarþjóðanna. Það er allt og sumt). Þú segir sjálfur, að smáþjóðir eigi að einbeita sér að því að verja brýnustu þjóðarhagsmuni sína en láta önnur mál – sem þær fá engu um ráðið – afskiptalaus. Látum það vera. En þess eru engin dæmi, að stórþjóðir innan Evrópusambandsins hafi borið smáþjóðirnar ofurliði í málum sem varða brýnustu þjóðarhagsmuni þeirra. Spurðu hvaða sérfræðing sem er.

Aðildarsamningur okkar mun skera úr um það, þegar þar að kemur, hvort okkur tekst að tryggja okkar brýnustu þjóðarhagsmuni í þessu samstarfi. Öðrum smáþjóðum hefur tekist það. Og því skyldum við óttast, að við getum það ekki líka?

***

Þú hefur opinberlega dregið upp hrollvekjandi mynd af okkar þjóðfélagi og lýst því, hvernig eiginhagsmunapot og sérhagsmunagæsla hefur tröllriðið því á undanförnum áratugum. Þú hefur jafnvel gengið svo langt að kalla þetta „ógeðslegt þjóðfélag“ – bæði spillt og rotið. Ég þykist vita, að þarna talir þú af mikilli reynslu. Ég vona, að þú sért mér sammála um, að það sé mikið til vinnandi að koma í veg fyrir að spilling sérhagsmunanna verði alls ráðandi í þjóðfélaginu á ný. Við þurfum að koma í veg fyrir, að sagan endurtaki sig, Styrmir.

Aðild að Evrópusambandinu – með þeim kröfum sem þar eru gerðar um virðingu fyrir mannréttindum, opna stjórnsýslu, neytendavernd og aðhaldi sjálfstæðra dómstóla – er skref í þá átt. Við erum nú þegar – af brýnni nauðsyn – á kafi í samstarfi Evrópuþjóða gegnum EES og Schengen (landamærasamstarfið). En hingað til höfum við sætt okkur við að vera áhrifalausir aukameðlimir – eins konar laumufarþegar um borð. Hvers vegna ættum við ekki að þora að stíga skrefið til fulls?

Þú skildir þetta með NATO. Þú skildir þetta með varnarsamstarfið við Bandaríkin. Þú skildir þetta með EFTA og EES. Hvaðan er hún sprottin allt í einu þessi vanmetakennd um, að við séum slíkt undirmálsfólk, að við getum ekki gætt hagsmuna okkar í samstarfi við aðrar þjóðir? Þeir sem hafa eitthvað að segja, sem máli skiptir – þeir hafa áhrif. Það er bara þannig. Að vera – eða vera ekki? – Það er spurningin!

Salobrena 21. júní, 2011

Með vinarkveðju,

Bryndís

P.s. Eins og allir vita, hafið þið Jón Baldvin tekist á, rifist og rökrætt, um helstu mál samtímans í meira en hálfa öld. (sjá nýjustu færslur á www.jbh.is). Sem eiginkona JB og vinur þinn hef ég ekki komist hjá því að vera dregin ínn í þessa linnulausu rökræðu. Þið hafið haft mikil áhrif á mig og trúlega marga aðra. Það sem þið getið kennt okkur hinum er, að það er hægt að vera á öndverðum meiði, án þess að meiða persónu eða æru andstæðingsins. Er það ekki einmitt þetta, sem við þurfum að tileinka okkur í kjölfar hrunsins? Hvernig væri, að þið tveir færuð að fordæmi Ellemanns og Lykketofts, hinna dönsku, og tækjuð að ykkur vikulegan sjónvarpsþátt, til að kenna þjóðinni, hvernig má rökræða um ágreiningsmál – án þess að reyna að ræna andstæðinginn ærunni? Er það ekki einmitt þetta, sem þjóðin þarf nú á að halda öðru fremur?

Hugsaðu um það.

Bryndís

Fóstbræðrasaga hin nýja

Höfundur: Jón Baldvin Hannibalsson - Höfundur hefur starfað í ríkisstjórnum með bæði Ólafi Ragnari Grímssyni og Davíð Oddssyni.
Flokkur: Aðsendar greinar, Óflokkað, Stjórnmál  

NEI-sigurinn ógurlegi er fyrst og fremst sigur tveggja manna í íslenskri pólitík. Annar heitir Ólafur Ragnar Grímsson, en hinn heitir Davíð Oddsson.

Sá fyrrnefndi var einu sinni stuttlega formaður Alþýðubandalagsins, arftaka Kommúnistaflokks Íslands – in memoriam. Sá síðarnefndi var lengi vel formaður Sjálfstæðisflokksins, sem taldi sig löngum vera forystuflokk um vestræna samvinnu. Leitun mun vera að tveimur mönnum í landinu, sem fyrirlíta hvor annan jafn innilega.

Ólafur Ragnar stóð í ræðustól á Alþingi og sagði Davíð Oddsson haldinn „skítlegu eðli“. Þeir sem til þekkja segja, að álit Davíðs Oddssonar á núverandi forseta sé hreint út sagt ekki prenthæft. Nú hefur meiri hluti þjóðarinnar kjörið sér þessa tvo karaktera sem holdgervinga tilfinningalífs síns og leiðarljós út úr öngstræti hrunsins.

Vandinn er bara sá, að enginn veit, á hvaða leið fjandvinirnir eru.

Þeir málsaðilar, sem þjóðin kaus að setja ofan í við öðrum til viðvörunar, voru upp að telja: Alþingi, þingræðið, formenn stjórnarflokkanna, Steingrímur og Jóhanna, og nota bene – formaður Sjálfstæðisflokksins, sem settur var á skilorð fram að næsta landsfundi.

Niðurstaðan: Löskuð ríkisstjórn og farlama stjórnarandstaða. Stjórnlaust land. Það verður að framlengja gjörgæsluna hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og lengja í gjaldeyrishöftunum um ófyrirsjáanlega framtíð.

Klögumálin ganga á víxl

Aðalviðfangsefni stjórnvalda næstu misserin verður að standa í málaferlum.

Fyrst þarf að svara áminningarbréfi ESA um meint brot á EES-samningnum. Næst er að taka til varna frammi fyrir EFTA-dómstólnum. Að þeim dómi föllnum munu hefjast skaðabótamál fyrir hönd þeirra sparifjáreigenda í Bretlandi og Hollandi, sem íslenskir banksterar höfðu að féþúfu með vitund og leyfi íslenskra stjórnvalda.

Þetta mun taka upp meginið af þeirri orku, sem eftir er hjá örmagna stjórnmálamönnum, en skaffa fjölmiðlum og bloggurum næg umræðuefni í skammdeginu næstu vetur. Það sem er sérkennilegast vð þetta allt saman er, að í málflutningi sínum frammi fyrir dómstólum kemur það í hlut stjórnarinnar að tala máli stjórnarandstöðunnar, ef ég gef mér, að stjórnin hangi saman og lifi af, af því að það er enginn til að taka við af henni.

Ólafur Ragnar Grímsson hefur nú þegar setið 15 ár á Bessastöðum.

Framan af kom þessi fyrrverandi galeiðuþræll stjórnmálanna fólki spánskt fyrir sjónir á friðarstóli á Bessastöðum. Hann hafði af einhverjum ástæðum það orð á sér að vera pólitískur tækifærissinni, upptekinn af eigin persónu meira en góðu hófi gegndi. Árin sem hann var veislustjóri auðkýfinganna, sem voru að féfletta þjóðina, og flutti bullræður um rasíska yfirburði þeirra, sló mörgum manninum fyrir brjóst, ekki síst þeim, sem höfðu vænst annars af þessum fyrrverandi foringja vinstri manna.

Í staðinn fyrir þann alþýðlega virðuleik sem einkenndi húshaldið á Bessastöðum í tíð Eldjárns og Vigdísar, sýndist ýmsum sem hégómadýrð og uppskafning setti um of svip sinn á þann búrekstur í seinni tíð. Sumir voru farnir að tala í hálfum hljóðum um O.Grimsson & Moussaieff ehf. sem eitt af útrásarfyrirtækjunum með óljóst lögheimili.

Sómi Íslands?

Samanburðurinn við Vigdísi, fyrrverandi forseta, varð ÓRG æ óhagstæðari. Hún virtist eiga hollustu vinstra liðsins og kvenþjóðarinnar óbrigðula. Hún var tákn þjóðlegra gilda og íslenskrar menningar. Hún naut álits í útlöndum sem fyrsta konan til að ná kjöri þjóðhöfðingja í heiminum.

Nú hefur öllu þessu verið snúið á haus, eins og hendi væri veifað. Vigdísi varð það á að upplýsa, að hún hefði greitt atkvæði með samningaleiðinni um Icesave.

Hún réttlætti það með því, að það væri siðaðra manna háttur að semja um ágreiningsmál við nágranna sína, fremur en að standa í argaþrasi við þá alla daga frammi fyrir dómstólum. Hún hafði ekki fyrr sleppt orðinu en hún var fordæmd í einum kór af forsöngvurum nei-liðsins í netheimum; hún var úthrópuð sem forréttindakelling, sem væri gengin á mála hjá elítunni og orðin viðskila við þjóðarsálina.

Samkvæmt sömu heimildum er Ólafur Ragnar hins vegar tekinn við af Jóni Sigurðssyni (sem Danir héldu uppi á prófessorslaunum í áratugi sem leiðtoga sjálfstæðisbaráttu Íslendinga, af því að það var svo gott að semja við hann) – og er orðinn í lifanda lífi „sómi Íslands, sverð og skjöldur“. Þar með hefur Ólafur Ragnar þurrkað út fortíð sína sem meðreiðarsveinn og veislustjóri útrásarinnar og tryggt sér endurkjör sem forseti „for life“ að hætti kollega sinna í Afríku.

Fjandvinur Ólafs, Davíð, er líka á góðum vegi með að þurrka út fortíð sína sem höfuðpaur hrunsins.

Rannsóknarnefnd Alþingis komst sem kunnugt er að þeirri niðurstöðu, að Davíð hefði sem forsætisráðherra orðið á meiri háttar mistök og sem seðlabankastjóri hefði hann gert sig sekan um embættisvanrækslu, sem leiddi m.a. til gjaldþrots Seðlabankans í kjölfar hruns efnahagslífsins.

En nú hafa þessir fornu fjandvinir svarist í vanheilagt fóstbræðralag um að þurrka út þessa smánarlegu fortíð.

Ólafur Ragnar setti leikverkið á svið. Davíð skrifaði handritið: „Við borgum ekki, við borgum ekki…“, í anda Darios Fo, hins ítalska farsahöfundar, og leikstýrði því í kaupbæti.

Og má þá ekki mín elskulega þjóð prísa sig sæla, þegar þessir fornu féndur hafa nú strikað yfir fornar væringar og fallist í faðma hinna „sögulegu sátta?“

Það mun koma í ljós fyrr en flesta grunar.

Ljósmyndun er glæpur

Höfundur: Sigurður Jónas Eggertsson - Áhugaljósmyndari / Tölvunarfræðingur
Flokkur: Atvinnumál, Fjölmiðlar, Lögfræði, Óflokkað, Viðskipti  

Í Héraðsdómi Þann 20. október féll dómur þar sem kært var fyrir brot á iðnaðarlögum. Brotið fólst í því að hjón höfðu tekið ljósmyndir í stúdíói á heimili sínu án þess að hafa meistara til forstöðu. Þau Börkur og María stofnuðu Auglýsingastofu 2005 og voru með vefsíðuna Brosbörn þar sem þau kynntu að María tæki starfrænar myndir.

Á heimasíðu þeirra kom fram að María væri grafískur hönnuður og ekki væri starfandi lærður ljósmyndari á stofunni. Vakin skal athygli á því að ljósmyndun og myndvinnsla er hluti af námi í grafískri hönnun.

Öll vitnin lýstu því yfir að þau hefðu vitað að hún væri grafískur hönnuður en ekki ljósmyndari og því er ekki hægt segja að hún hafi villt á sér heimildir. Fólk hafði frétt af henni á mismunandi hátt, litist vel á fyrri verk og viljað fá myndir teknar af Maríu.

Ljósmyndun hefur stökkbreyst á síðustu árum, stafræn tækni tekið við og áhugi á ljósmyndun stóraukist. Við stafræna ljósmyndun og myndvinnslu eru ekki notuð nein spilliefni eins og tíðkaðist með filmum. Þar með eru úr sögunni einu haldbæru rökin fyrir því að takmarka þurfi atvinnufrelsi þeirra sem vilja starfa við ljósmyndun á Íslandi.

Ljósmyndun sem iðngrein er orðin að tímaskekkju og á að leiðrétta hið fyrsta enda stangast löggjöfin á við ákvæði stjórnarskráarinnar um atvinnufrelsi en atvinnufrelsi má eingöngu takmarka ef almannahagsmunir krefjast þess. Þess má geta að Það eru fá lönd í heiminum sem vernda ljósmyndun á sambærilegan hátt og gert er hér á landi.

Sem dæmi um hve galið þetta er þá má hver sem er auglýsa sig sem myndatökumann og taka myndskeið við hvaða tilefni sem er en ætli hann að taka ljósmyndir þá brýtur hann lög. Þrátt fyrir að sama myndavélin sé nýtt til beggja verka, en nýjustu stafrænu ljósmyndavélarnar geta tekið myndskeið og hljóð líka.

Það ætti því að vera auðsótt til löggjafans að fá þessu breytt, fella ljósmyndun út úr iðnlöggjöfinni. Eina sem við þurfum að gera er að vekja athygli á þessum breyttu forsendum. Fleiri starfsgreinar þurfa á ljósmyndum að halda og er kennsla í ljósmyndun orðin hluti af þeirra námi, eins og segir hér að ofan um grafíska hönnun. Mun fleiri stunda líka ljósmyndun sem áhugamál og hafa sótt sér námskeið og stundað sjálfsnám. Það er stjórnarskrárbundinn réttur þessa fólks að fá að starfa við það sem það kýs sér, skaði það ekki almannahagsmuni og það er vandséð að ljósmyndaþjónusta þessa fólks skaði nokkurn nema einokunarstöðu Ljósmyndara.

Neytendabylting

Höfundur: Agnes Arnardóttir - sjálfstæður atvinnurekandi
Flokkur: Óflokkað  

Það sem er að gerast núna í íslensku þjóðfélagi er ekki til þess fallið að skapa hér lífvænlega búsetu. Hver höndin upp á móti annarri. Krafa um að stjórnvöld og alþingismenn geri eitthvað… eitthvað… eitthvað… En hvað með okkur sjálf.?

Eigum við ekki að gera eitthvað. Eigum við að láta bjóða okkur þetta bull endalaust. Ég hvet ykkur samlandar mínir sem eruð í sömu stöðu og ég að líta í spegill og horfast í augu við ykkur sjálf  og spyrja ykkur þeirra einföldu spurninga

„ ætla ég að láta bjóða mér þetta“

„ætla ég að láta troða á rétti mínum og kúga mig til hlýðni“

ef svarið er „ nei.. ég ætla ekki að láta bjóða mér þetta „

þá er bara eitt ráð við því. Taka ábyrgð á eigin lífi og vera virk. Standa upp úr stólnum, fara frá skjánum og framkvæma.  Saman veitum við stjórnvöldum, fjármálastofnunum og fyrirtækjum það aðhald sem þeim er nauðsynlegt til að hér þrífist fjölbreytt og gott mannlíf.

Byrjum á bönkunum… hættum að skipta við stóru bankana, hættum að skapa þeim tekjur… lokum öllum reikningum, launareikningi, kortum og  flytjum okkar viðskipti annað. Það er fullt af litlum Sparisjóðum út um allt land. Að þessu loknu þá hættum við að borga af lánunum okkar hjá þessum stofnunum. Ef þetta dugar ekki til að menn vakni og sjái að það er ekki hægt að bjóða fólki hvað sem er . Þá förum við öll á sama tíma og lýsum okkur gjaldþrota. Ef við öll 40.000 heimili og  5.000 lítil og meðalstór  fyrirtæki gerum þetta þá virkar það og bankarnir eru neyddir til að semja við okkur. Færa öll ólöglegu gengislánin yfir í íslenskar krónur á því gengi sem var þegar þau voru tekin. Vextir verði síðan í samræmi við það sem þekkist annarsstaðar í nágrannalöndum okkar. Tekið verði viðmið verðtryggingar síðustu 10 árin fyrir hrun og það meðaltal verði notað við leiðréttingu höfuðstóls. Þetta á eingöngu við um útlán. Látið ekki segja ykkur að þetta sé ekki hægt.

Næst þá stoppum við kennitöluflakk. Hættum að skipta við þau fyrirtæki og stofnanir sem stunda kennitöluflakk. Fyrirtæki sem skipta um kennitölu gera það vegna þess að þau ráða ekki við þær skuldir sem hvíla á gömlu kennitölunni. En hver borgar svo þær skuldir??

Þau koma svo aftur út á markaðinn og keppa við hina sem reyna að standa við sitt. Fyrirtæki lifa ekki án viðskiptavina.. munið það. Hvert viljið þið að launin ykkar fari…?  Til stofnana sem ræna ykkur um hábjartan daginn og sniðganga lög eða til fyrirtækja sem hafa aukið skuldabyrgði ykkar  til mikilla muna.

Að lokum stoppum við óhóflegar álögur  frá ríkisvaldinu … hættum að kaupa þær vörur sem eru með óhóflega háum vörugjöldum og stuðla að hækkun vísitölu.

Að vera virkur neytandi kostar þó nokkra vinnu og  er erfitt fyrst en verður svo bara auðveldara. Því fyrr sem stjórnvöld, fjármálastofnanir og fyrirtæki átta sig á því að okkur er alvara og látum ekki bjóða okkur hvað sem er því betra fyrir alla.

Samstaða er mikill máttur…. notum hann!!!!

Þjóðfundir stjórnmálaflokkanna: Bull í boði þjóðarinnar?

Höfundur: Jónas Gunnar Einarsson -
Flokkur: Óflokkað  

Þjóðfundir þriggja stjónmálaflokka dagana 25 og 26 júni 2010 eru mikil vonbrigði.

Fyrirfram mátti af nokkurri bjartsýni búast við að megintilgangur fundanna væri samráð og samstarf að stefnumótun byggð á framtíðarsýn með almannahag almannaheill að leiðarljósi. Eftir fundi virðast þessi stóru fólkaþing mest hafa verið hjal og bull í boði þjóðarinnar.

Fjölmargt fundargesta hlýtur í framhaldi að flokka sjálf sig og skrásetja ósjálfstæð og ófullvalda. Því fundirnir opinbera furðuleg vinnubrögð um eðlilega rökræðu, jafnræði og jafnstöðu, ef ekki valdníðslu á gestunum og tíma þeirra, þekkingu og skoðunum.

Verri vinna en engin?

Á fundunum virðist  lítt eða ekki hafa verið farið yfir helstu álitamál og málefni með skipulegum og skilvirkum hætti heldur flestu sópað til framtíðar.

Um það bil tvöþúsund manns í boði þjóðarinnar skila því af sér verri vinnu er þarf fyrir þjóð og framtíð.  Ekki síst aukinni fáfræði  og sundurlyndi. Flokksbundnu skila fundirnir einna helst tveimur valkostum: skárri meðvirkni um flokkslínu forystu eða éti það sem úti frýs.

Stjórnunarkreppa á krepputíð.

Árangur fundanna lýsir því miður stjórnunarkreppu um rekstrarstjórn flokkanna,  framtíðarsýn þeirra og stefnu­mótun og ekki síst um umræðu á rökstólum.

Fundaskipulag og dagskrár undarlegt ská og skjön sem óþarflega draga úr eðlilegri rökræðu; hug­mynd­a­fátækt sama skapi nöturleg; umræður reynslubolta skila þoku, ályktanir um brýnust mál skeytaform yfirborðs.

Stjórn­málaflokkarnir þurfa augljóslega að taka til hjá sér. Og umræðuhætti þarf að bæta; ekki síst ef ætla að starfa með okkur góðum landsmönnum, t.d. að auknu beinu lýðræði, stefnumótun og ákvarðanatöku, um okkar eigin mál og málefni.

Allt upp í loft hjá Sjálfstæðisflokk?

Spurt er: Hvað í ósköpunum gengur á í Sjálfstæðisflokki?

Svar: Allt í himnalagi eins og alltaf skv. innvígðu: Lögfræðingarnir í íhaldsarmi flokksins þrífast einfaldlega ekki vel í sjálfum sér án samningsstöðu. Framganga þeirra mest eftir a) viðbúnaðarstigi  (þ.e. mál skiptir miklu máli – mál skiptir meir en miklu máli – mál skiptir meir en miklu meir en miklu máli) og b) eftir því hvort mál hefur áhrif á valdastöðu og valdakerfi skuggaforystu flokksins.

Tilgangurinn ætíð að skapa samningsstöðu í máli til hrossakaupa um mál, en til vara frest, til að skapa samningsstöðu eða ónýta mál.  Inngróinn júrídískur þánkagángur sem ósjaldan leiðir til alskyns vitleysu, óskilvirkni og kostnaðar í stjórnmálum, stjórnsýslu, viðskiptalífi og áfram veginn.

ESB-umsóknin skiptir þessa lögfræðinga miklu máli og suma meir en miklu máli (þ.e. umsókn og aðildarferli sem skila þjóðinni aðildarsamning til sjálfstæðrar ákvörðunar — sem skuggaforystan sá strax fyrir löngu síðan í hendi sér er töff samningsstaða út frá valdastöðu sinni og valdakerfi — þess vegna er m.a. enn moggi (flott) og aðal töff ritstjóri).

Frjálslyndi armur flokksins, sem og almennir flokksmenn (stórir hópar fólks sem öðru jöfnu skipta máli innan flokksins þó skipti ekki miklu máli) skipta engu máli á viðbúnaðarstigi eitt tvö og þrjú.  Og er forn þungbær leikregla góðu flokk ýmsu leyti því frjálslyndi armurinn og almennir flokksmenn eru hryggjarstykkið í flokknum.

Formannsþáttur als og Guðbjart.

Bjarni formaður næstum staðfesti eins og hægt er að staðfesta þessa frjóu heimssýn íhalds­arms­ins í viðtali á Bylgjunni á sunnudaginn 27. júní 2010, þegar sagði hvass grunngildi flokksins blíva.

Hálfhrópaði svo þetta að flokkurinn: „…vill ekki samninga við fleiri milliríkjasamtök.“  Og meinti ESB og steingleymdi EES og stóra baklandi.

Og svo kom þetta: „…allir (flokksfélagar) horfi á það sem eykur fylgi mest!“  Krútt einlæg hvöt, tilskip­unarstíl hvimleiðum.

Stórfróðlegt viðtal – þó að heldur meir kæmi á óvart nýkjörinn varaformaður er eiginkona forstjóra álversins Alcóa, ef skildi rétt, dóttir Nordals gamla seðlabankastjóra…  Og svo kom þetta hér aðeins meir en heldur meir á óvart: …bjartleit á brún Guðbjart…

Stjórnmálamenn óskast í sveit?

Stjórnmálamenn ráða ósjaldan örlögum þjóða með frammistöðu sinni og ákvarðanatöku.

Þess vegna er ekki úr vegi að rifja það upp aftur að miklu verri er sú heimska sem lofar vondum stjórnmála­manni að sitja áfram í starfi sínu en sú heimska sem réði hann til starfsins.

Þjóðina sárvantar miklu skárri stjórnmálamenn. Fólk sem nennir að mennta sig upp til starfsins og ávinnur sér traust kjósenda á leið þangað – traust eins og t.d. formbirtist oft í hrifningu fjölbreytts stuðnings­manna­hóps og frjálsum framlögum til kosningabaráttu.

Samtíðin framtíðin og þjóðin krefjast einfaldlega betri og skilvirkari vinnu stjórnmálamanna og stjórnmálasamtaka í þágu réttra umbjóðenda almannahag almannaheill.

Krefjast betri árangurs á þjóðarskútu okkar sem nú eftir stórsjó helgarinnar höktir meiri laskajór en fyrir helgi, mörg orðin æði þreytt þungum árum; er þá nema von spurt sé á þóftu aftur og aftur: Hvar fást skárri stýrimenn?

Þjóðfundir stjórnmálaflokkanna

Höfundur: Jónas Gunnar Einarsson -
Flokkur: Óflokkað  

Um þessa helgi koma saman til flokksþinga stórir hópar flokksbundins fólks til samráðs og samstarfs á eins konar minni þjóðfundum stjórnmálaflokkanna.

Vonandi verður þá er með skipulegum og skilvirkum hætti farið yfir helstu álitamál og málefni þjóðar og samfélags, ekki síður en innanhúsmál  og óskandi allir hafi þá lesið a.m.k. fimmtíu síður í metsölubók sannleiksnefndar alþingis.

Heiðarlegt og ítarlegt uppgjör og reikningsskil með eftirmálum lexía og lærdóms er sennilega skást möguleg aðferðafræði til þess að bjarga framtíð samfélags sem ratað hefur í þær ógöngur að glata sínu efnahagslega sjálfstæði – sem engu dylst öllum íbúum plánetunnar.

Öll heimsins uppgjör og reikningsskil, lexíur og lærdómur, endurheimta aldrei glatað frelsi sem í þessu felst né þau glötuðu tækifæri eða þau miklu verðmæti sem hefðu orðið til ef við hefðum ekki ratað í þær ógöngur.

Eftirmálar hruns og reikningsskila þurfa ekki síður að snúaast um það hver vill og getur leiðrétt, lagfært og bætt þennan fórnarkostnað, alveg eins og beinan kostnað og annan kostnað af margvíslegum toga.

Hrossakaup?

Ef ábyrgðin er móðir traustsins, og kjörnum fulltrúum almennings í lýðræðisríki að öllu eðlilegu ekki stætt í starfi án trausts umbjóðenda, er með ólíkindum hve ákaft kjörnir fulltrúar draga úr trausti með eigin ábyrgðarleysi. Þingmenn virðast t.d. enn telja það alveg í himnalagi að skila ekki inn ársreikn­ingum stjórnmálaflokka og hreyfinga fyrr en hentar þeim sjálfum;  láta átölulaust mánuð eftir mánuð að þjóð og kjósendur séu ekki upplýst um fjárstyrki og annað sem getur valdið vanhæfi kjörins fulltrúa.

Af málefnum vekja stórundarleg hrossakaup um fyrningu veiðiheimilda athygli, ekki síst krónískur skortur á skilningi aðila um nauðsyn þess  að skapa góða sátt með þjóðinni til lengri tíma horft um eðlilegar forsendur rekstrar og arðsemi í þessari atvinnugrein eins og öðrum atvinnugreinum í markaðshagkerfi.

Ekki síður athygliverð er stórundarlega þingályktunartillagan um að draga ESB-umsókn til baka sem lýsir því miður engu öðru yfir hvarvetna en óvæntu rökþroti kyrrstöðusinna í Evrópumálum.

Við hvað eru menn hræddir?  Og af hverju alltaf þessi endemis níska í erlendum samskiptum? Af hverju megum við ekki  læra meir um fulla aðild, rétt eins og hinar Norðurlandaþjóðirnar hafa gert, og kosið um hver hjá sér?

Víkingar og skáld bjartleit á brún verða að þora að segja  já eða nei í kosningum um aðildarsamning. Við verðum að þora að segja  til um okkar pólitísku framtíð. Þora að svara undirliggjandi spurningum sem í þessari ákvarðanatöku felast, eins og t.d. þessum:  Stefnum við á þéttbýlið eða dreifbýlið? Og  verðum við með allt sem þarf í farteskinu sem hvorum þessara kosta fylgir?

Dómur hæstaréttar

Dómur hæstaréttar breytir til hins betra horfum um hagvöxt fyrir okkar örhagkerfi frumframleiðslu orku, áls og fisks, ferðamanna og hátækni.

Samningsákvæði er dæmt ólögmætt sem áður tryggði okur­arð­semi af seldu láns­fé við tilteknar að­stæður – sem svo voru skapaðar með ákvörðunum/aðgerð­um/aðgerðaleysi fjár­mála­fyrirtækja og opin­berra aðila, þ.m.t. eftir­litskerfi framkvæmdavaldsins og lagaumhverfi löggjafarvaldsins.

Hótanir Más seðlabankastjóra og Gylfa viðskiptaráðherra um að viðskipta­vinir og/eða allur almenn­ingur muni með auknu vaxtaorkri, auknum skattahækkunum eða öðru svona fjárhagslegu ofbeldi gegn okkur góðum landsmönnum, á endanum greiða þá fjármuni sem hæstaréttardómurinn skilar nú skuldunautum til baka, er auðvitað staurblönk og vitaverð móðun sem gefur í skyn að fjarlægja skuli rekstrar- og fjár­hagsábyrgð úr hendi stjórnenda eða eigenda fjármálafyrirtækja á skilgreindum samkeppnismarkaði.

Stjórnunarflipp þeirra félaga er alveg út úr korti í mark­aðs­hag­kerfi samkeppni og samningsfrelsis þar sem a) mark­aðs­aðilar á fram­boðs­hlið standa og falla með sín­um við­skiptaákvörðunum, b) skatt­stofnar eru hverfandi hjá ofurskuld­settum heimilum og fyrirtækjum og c) yngri kyn­slóðir kjósa með fótunum njóti þau ekki svipaðra lífs­kjskjara hér og fást í okkar ná­granna­löndum.

Hvað á að gera?

Spurt er: Hvað á að gera í þessu með vextina á gengisbundnu lánunum nú eftir dóm hæstaréttar?

Svar:  Söluaðilar/Lánadrottnar sem eiga fyrrum gengisbundnar kröfur/lánasamninga í íslenskum krónum eiga að viðurkenna mistök sín og gera kaupendum/skuldunautum samræmt tilboð í vexti sambæri­legra lánasamninga  - sem yrðu þá hærri en samningsvextir og lægri en viðmiðunarvextir.

Ef ekki næst saman milli seljenda og kaupenda má leggja málið fyrir úrskurðaraðila eða fá úr­skurð dómstóla. Í framhaldi væri æskilegt að prófmál kæmi til kasta hæstaréttar, t.d. ef lánadrottnum dytti í hug að segja fyrrum gengisbundinn samning  nú ógildan með vísan til forsendu­brests, sbr. lög og dóm hæstaréttar, og er þá forsendubrestur úr hendi hæstaréttar. Hæstiréttur hefur sagt A og því við hæfi í máli sem reynir á forsendubrest og lög þar um að segi þá einnig B.

Skýrslan er komin

Höfundur: Vilborg Auður Ísleifsdóttir -
Flokkur: Óflokkað  

Nú er skýrslan komin. Þá vitum við það. Þjóðin var höfð að ginningarfífli. Bankarnir voru þjófabæli. Hinir háloflegu dýrðramenn viðskiptalífsins voru loddarar, lukkuriddarar og þjófar. Það er ekki furða, þótt menn séu sárhryggir og þyki „dimmt í sveitum og hnípin þjóð í vanda.“ Furðulegt er að lesa um óstjórnina í bönkunum og ráðaleysi stjórnmálamanna. Um „Þriðja ríki Hitlers var sagt, að það hafi verið „orgnisiertes Chaos“, þ.e.a.s skipulögð ringulreið. Vissulega höfum við hér enn eina hliðstæðinu við þá þýsku sorgarsögu. Í íslensku bönkunum voru háskólamenntaðir menn á ofurlaunum við að reikna þjóðina út á vergang. Betur að þekking þeirra hefði nýst til uppbyggilegri starfa.

En fátt er svo með öllu illt að ekki boði nokkuð gott. Í fyrsta lagi eru fáar þjóðir heims eins vel upplýstar um peningamál og fjárglæfra eins og Íslendingar, sem ættu nú með sameinuðu átaki að vera í stakk búnir til þess að koma upp regluverki og hafa hemil á guðinum Mammon, sem margir hafa eftir sem áður mætur á.

Í öðru lagi gefur skýrslan innsýn í það sem hinir fornu Rómverjar kölluðu „Arcana Imperii“, sem á þýsku er nefnt „Herrschaftswissen, þ.e.a.s. innsýn í innviði valdakerfisins og hvernig hentugt er að leikar á það.

Í þriðja lagi eru menn farnir að tala um gildi siðfræði og siðareglna. Jafnvel börn og unglingar eru farin að velta fyrir sér siðfræðilegum spursmálum. Þetta veit á gott.

Á undanförnum áratugum hafa menn í miklum mæli rætt og ritað um gildi menntunar, einkanlega þeirrar, sem gefur peninga í aðra hönd. Ég er smeyk um, að menn hafi ruglað saman menntun og sértækri þekkingu eða færni. Að menntast merkir að læra að vera maður, enda er orðið menntun dregið af orðinu maður. Spurningin er, hvað er ákjósanlegt menntunarefni? Í bönkunum sat fjöldi langskólagenginna manna, sem með afleiðum og háþróuðum reikningskúnstum komu þjóðinni á vonarvöl. Að maður tali ekki um þá þekkingu, sem við var höfð til þess að markaðsetja vitleysuna, sem fékk heila þjóð til þess að taka dómgreindina úr sambandi og skuldsetja sig eins og aldrei kæmi að skuldadögum. Betra hefði verið að allt þetta fólk hefði heldur lært guðfræði og heimspeki; þá værum við ekki í dag í þeim sporum, sem við eru nú í.

Ég tek undir með Evu Joly, sem hvetur útrásarvíkingana, sem sitja nú í dauflegri vist í lúxúsvillum sínum í London og Sviss að gefa sig fram, skila þýfinu , hjálpa til við rannsókn hrunsins og uppbyggingu skynsamlegs samfélags. Þá fá þeir kannski mildari dóma. Þessi menn  eru reyndar ekki öfundsverðir. Þegar fram líða stundir geta þeir ekki einu sinni komið heim til þess að vera við jarðarför ömmu sinnar af því þeir eiga handtökuskipun yfir höfði sér.

Þokkalegt ríkidæmi það!!!

Almenningur varar við arðgreiðslum!

Höfundur: Guðrún Anna Finnbogadóttir - Sjávarútvegsfræðingur
Flokkur: Efnahagsmál, Óflokkað, Stjórnmál   Efnisorð: arðgreiðslur, auðlindir, frelsi, skattahækkanir

Atvinnurekendur vara við skattahækkunum á fyrirtæki enda hentar það engum að borga meira fyrir hlutina. Ef af verður mun allt fara fjandans til og lítilmagninn mun þjást. Allt það frelsi sem atvinnulífið hefur haft undanfarin ár hefur verið svo illa misnotað að það er orðinn til stór hópur fólks sem án þess að hafa unnið til þess á nokkurn hátt flokkast nú undir lítilmagna. Ein helsta orsökin virðist vera há laun, bónusar og síðast en ekki síst arðgreiðslur.

Að greiða fyrir aðgang að auðlindunum, er að þeirra mati, fyrir neðan allar hellur. Að greiða fyrir auðlindina sem vel að merkja lítilmagninn á líka er ekki farsælt fyrir atvinnulífið né lítilmagnann. Ég vil benda á að þeir sem eru í rekstri þurfa almennt að greiða fyrir öll aðföng. Kaupmenn greiða fyrir vörur sem þeir selja. Saumastofur borga fyrir efnið sem þær sauma úr. En þó hefur reyndar heyrst um orkuver sem þarf ekki að borga nema brot af kostnaði orkunnar svo ekki sé talað um allt vatnið sem fer í að búa orkuna til?

Vatnið, höfin, fiskurinn, landið er auðlind okkar allra, líka nýtilkomins lítilmagna, sem nú er á hverju strái og í ljós kemur að allur uppsafnaður auður þjóðarinnar hefur með „hentugri“ lagasetningu, framsali og góðum tengslum verið flutt á fárra hendur. Ef verður áframhald á þessu verðum við líka best í heimi í misskiptingu auðs.

Já, hvernig er hægt að kaupa rök þessara manna sem eru búnir að básúna yfir okkur í öll þessi ár sömu klisjunum um hagkvæmt umhverfi fyrir fyritækin en árangurinn og ágóðinn sem átti að fylgja í kjölfarið er engum sýnilegur?

Ákveðnum fyrirtækjum hefur verið hyglt á kostnað annarra með þeim árangri að á undanförnum árum hefur fjöldi smáfyrirtæki orðið gjaldþrota eða verið lokað. Hinn almenni atorkusami borgari var tekinn út af spilaborðinu og miljarðar lánaðir til „stórfyrirtækja“ sem voru rekin á svo „hagkvæman“ hátt undir merkjum „hagkvæmni stærðarinnar“ og „frjáls markaður“. Niðurstaðan blasir við öllum Íslendingum, þjóðin var gjörnýtt fyrir sérhagsmuni ákveðins hóps og stendur eftir berstrípuð, hver hefur leyfi til að selja heila þjóð á þennan hátt?

Starfsmenn Seðalbankans vilja halda sínum launum svo þeir séu samkeppnishæfir við bankastarfsmenn í öðrum löndum. Það ætti að kanna nú hver laun íslenskra bankastarfsmanna yrðu í öðrum löndum og ég tel víst að það verði hægt að komast að góðu samkomulagi um laun í Seðlabanka Íslands.

Mannorðshnekkurinn er slíkur að Íslendingar út um allan heim þurfa að sverja af sér öll tengsl við ótrúlega uppsveiflu svo ekki sé talað um niðursveiflu í íslenskum efnahagslífi. Það er staðreynd að blásaklausir Íslendingar standa ekki lengur við sama borð hvað varðar atvinnuleit og trúverðugleika almennt. Fólk er í alvöru farið að spá í að draga upp gömul ættarnöfn úr fjölskyldunni til að vera ekki son eða dóttir á atvinnuumsóknum í útlöndum.

Hér hefur verið vaðið úr einu í annað en ástæðan er einfaldlega sú að það eru flestir búnir að fá upp í kok af frjálshyggjukenningum og barlómi atvinnurekenda. Það er erfitt að reka fyrirtæki á Íslandi núna, það var það líka áður. Það var eingöngu „rjómageirinn“, framtíð fjármálaveldisins Íslands, sem naut rausnarlegrar fyrirgreiðslu. Það sem liggur fyrir að gera núna er að allir, líka atvinnurekendur, bretti upp ermar og taki á þeim málum sem liggja fyrir.

Fyrirtækin og fólkið í landinu búa við sama vandamál að láta enda ná saman. Það þurfa allir að borga fyrir það sem þeir nota, það þurfa allir að fara sparlega með allt það sem þeim leggst til og það þurfa allir að vinda ofan af þeim vandamálum sem blasa við. Að blanda erlendum fjárfestum við skattahækkanir og auðlindagjald á sameiginlegum auðlindum okkar allra er algerlega úr takti við raunveruleikann eins og staðan er núna. Erlendir fjárfestar standa hreinlega ekki í röðum með raunhæf og góð fjárfestingartilboð svo ekki sé nú talað um umhverfisvænar lausnir.

Það er eitt af grundvallarlögmálunum að það þurfa allir að ausa þegar báturinn lekur bæði atvinnurekendur og fólkið í landinu. Það eru þrátt fyrir allt þeir sem eru um borð sem eiga mestra hagsmuna að gæta og vinna að málunum af mestum krafti til að ekki sökkvi.