Þínar fréttir, þín skoðun

Umboðsmaður Alþingis og Fjármálaeftirlitið

Höfundur: Ragnheiður Hrafnkelsdóttir -
Flokkur: Rannsóknarskýrslan  

Þá er rannsóknarskýrslan loksins komin út. Ég gleðst fyrir hönd þjóðarinnar

yfir því að verkið þykir hafa tekist vel (sjálf er ég svo seinlæs að það mun
taka mig óratíma að meta þessa ritsmíð). Jafnframt tel ég mikilvægt að við
umgöngumst skýrsluna og þær niðurstöður sem þar koma fram sem viðleitni til
þess að nálgast sannleikann af heilindum en ekki eins og einhvern
stóra-sannleik.

Það sem mér þótti athygliverðast af því sem fram kom í sjónvarpsþættinum um
rannsóknarskýrsluna sl. mánudagskvöld var viðtalið við Jónas Fr. Jónsson,
forstjóra Fjármálaeftirlitsins. Viðtalið veitti innsýn í þær erfiðu aðstæður
sem Fjármálaeftirlitið starfaði við á árunum 2004-2008, sbr. frásögnina um
hóp frá fjármálaeftirlitinu sem átti að gera heildarúttekt í Landsbankanum til
þess að meta hvort áhættuskuldbindingar Actavis annars vegar og lán til Björgólfs
Thor Björgólfssonar bæri að tengja saman. Samkvæmt frásögn Jónasar var nær
allur hópurinn „keyptur í burtu“ ! Það liggur í augum uppi að við svo
glórulausar aðstæður hlýtur að haf verið erfitt að vinna á skilvirkan hátt
að flóknum fjármálabrotarannsóknum.

Jónas greinir einnig frá því að miklar kröfur hafi verið gerðar um málsmeðferð
og sönnunarbyrði. Sem dæmi um þetta nefnir hann að umboðsmaður alþingis sem
situr í rannsóknarnefndinni „hafi gert töluverðar málsmeðferðarkröfur til
stjórnsýslunnar“, sem sjálfsagt má teljast. Hins vegar hljómar ekki jafn
sjálfsagt að ofannefndur rannsóknarnefndarmaður hafi á fundi með „félagi
lögfræðinga í fjármálaþjónustu“ hvatt lögfræðingana til þess að leita til
sín ef Fjármálaeftirlitið beitti þá ofríki, eins og kemur fram í málflutningi
Jónasar.

Í því hrunaferli bankakerfisins sem hér hefur orðið hef ég verið sérstaklega
sár út í slæleg vinnubrögð íslenska Fjármálaeftirlitsins og er raunar enn.
Eftir að hafa fylgst með vitalinu varð mér þó ljóst að málið er ekki einfalt;
Það má vel vera að Fjármálaeftirlitið sé sekt um vanrækslu, en hins vegar er
augljóst að stjórnvöld studdu ekki við bakið á þessari stofnun á eðlilegan
hátt, til dæmis með auknum fjárveitingum á þessum ótrúlegu þenslutímum
bankakefisins, auk þess sem bankarnir og fleiri fjálmálafyrirtæki nutu
vinsælda og iðulega stuðnings stjórnvalda og annarra valdaaðila. Það sem kom mér mest
á óvart var að umboðsmaður alþingis sem situr í rannsóknarnefndinni hafi verið
í hópi þeirra sem þá stóðu vörð um fjármálafyrirtækin, a.m.k. virðist hann
samkvæmt viðtalinu við Jónas hafa verið boðinn og búinn til þess að hjálpa
lögfræðingum í fjármálaþjónustu til þess að sporna gegn „ofríki“ löglegra
eftirlitsaðila, sem raunar voru samkvæmt lýsingu nefndarmanna ekki líklegir
til þess að hafa afl til stórræða.

Mér finnst afskaplega mikilvægt að þessi þáttur málsins verði útskýrður
frekar, þar sem trúverðugleiki ofangreinds rannsóknarnefndarmanns til þess að
úrskurða í þessu máli er hér dreginn í efa.

Ég þykist ekki vita sannleikann í þessu máli, en þegar menn sæta svo
alvarlegum ákærum sem forstjóri Fjámálaeftirlitsins o.fl. gera í skýrslunni, hlýtur að
vera rík krafa um vönduð vinnubrögð. Ríkust er krafan á þá sem setjast í stól
ákæranda.

Ummæli ()