Þínar fréttir, þín skoðun

Um nóvembersvikarana. Dæmisaga úr fyrri heimstyrjöld

Höfundur: Dr. Vilborg Auður Ísleifsdóttir sagnfræðingur
Flokkur: Efnahagsm, Saga, Stjórnmál, Viðskipti   Efnisorð: Framsóknbarflokkurinn, Icesave, Jóhanna, Sjálfstæðisflokkurinn, Steingrímur, Versalasamningarnir

Nú eru Icesave-reikningarnir og samningar þeirra vegna ofarlega á baugi í hugum landsmanna sem vonlegt er. Að mati margra eru Íslendingar gjörsigruð þjóð, sem hefur engin tök að setja skilmála í þeim samningum, sem fyrir liggur að gera. Eins og jafnan er í þessari viðsjálu veröld er alþýðu manna gert að greiða fyrir axarsköft misviturra stjórnarherra, hvort sem þau eru á pólitísku sviði eða á efnahagssviðinu. Í umræðu um þessa málavöxtu er rétt að halda því til haga, hverjir héldu um stjórnartaumana á tímum nýfrjálshyggjunar, þegar grundvöllurinn var lagður að efnahagshruninu. Það voru Sjálfstæðisflokkur og Framsókn.

Árið 1918 varð Þjóðverjum örlagaríkt. Ósigur á vesturvígstöðvunum var óumflýjanlegur og innrás Bandamann í Þýskaland blasti við. Þar sem mikið óhagræði hlýst jafnan af stríði á heimavelli, ákvað yfirherstjórn þýska hersins með Ludendorff hershöfðingja í broddi fylkingar að gefast upp. Þetta var þýsku yfirstéttinni, hershöfðingum, stórgósseigendum og iðnrekendum súr málalok. Ekki bætti úr skák, að almenningur var að lotum kominn vegna mannfalls og hungursneyðar. Pólitísk umbrot áttu sér stað og í nóvember 1918 tók stjórn sósíaldemókrata og miðjuflokka við af þeirri stjórn, sem stutt hafði keisarann og hershöfðingja hans í stríðsrekstrinum. Það kom í hlut þessarar nýju stjórnar að semja um frið og undirrita hina óbilgjörnu Versalasamningana, sem reyndust Þjóverjum þungir í skauti. Það er auðvitað erfitt að geta ekki sett skilmála, einkum fyrir menn, sem vanir eru að setja þá.

Gömlu yfirstéttinni og hershöfðingjum hennar sárgramdist ósigurinn og Versalasamningarnir, en fann þó ennþá sárar til þess að hafa glatað pólitískum völdum til sósíaldemókrata og annarra ættlausra manna. Ludendorff lét ekki við það sitja, en hóf mikið áróðurstríð á hendur stjórninni og hafði árangur sem erfiði. Við þennan málflutning skipuðust mál  svo, að hin nýja stjórn var sögð bera ábyrgð á hrakförum þýska hersins á vígvöllunum og Versalasamningunum. Þetta voru nóvembersvikararnir! Önnur lota styrjaldarinnar var svo háð á árunum 1939 – 1945 og þekkja menn endalok hennar.

Og hvers vegna segi ég þessa sögu? Það er auðvitað af því að ég óttast, að við Íslendingar munum eignast okkar Ludendorff og sökinni af Icesave-reikningunum verði komið yfir á Jóhönnu og Steingrím í stað þess að Sjálfstæðisflokkur og Framsókn beri hana.

Ummæli ()